Soalan Lazim Perlembagaan & Undang-undang Awam

Apakah kajian semula kehakiman di Malaysia?

Kajian semula kehakiman adalah proses di mana Mahkamah Tinggi memeriksa kesahan keputusan yang dibuat oleh badan awam, termasuk kementerian kerajaan, pihak berkuasa tempatan, tribunal dan badan statutori. Di bawah Order 53 Rules of Court 2012, pemohon mesti terlebih dahulu mendapatkan kebenaran (keizinan) mahkamah sebelum memulakan prosiding kajian semula kehakiman substantif. Mahkamah tidak mendengar semula merit keputusan tetapi menilai sama ada pembuat keputusan bertindak dalam kuasa undang-undangnya, mengikut prosedur yang wajar, dan bertindak secara munasabah. Remedi termasuk certiorari (membatalkan keputusan), mandamus (memaksa pelaksanaan tugas), prohibition (menghalang tindakan menyalahi undang-undang) dan pengisytiharan.

Apakah hak asas yang dilindungi oleh Perlembagaan Persekutuan?

Bahagian II Perlembagaan Persekutuan, Articles 5 hingga 13, menyenaraikan kebebasan asas. Ini termasuk hak kepada kehidupan dan kebebasan peribadi (Article 5), kesaksamaan di hadapan undang-undang (Article 8), kebebasan bergerak (Article 9), kebebasan bersuara, berhimpun dan berpersatuan (Article 10), kebebasan beragama (Article 11), hak berkenaan pendidikan (Article 12), dan hak terhadap harta (Article 13). Hak ini bukan mutlak dan boleh dihadkan oleh Parlimen atas alasan seperti ketenteraman awam, moraliti, atau keselamatan negara, dengan syarat sekatan adalah munasabah dan berkadaran.

Bolehkah saya mencabar keputusan kerajaan di mahkamah?

Ya, jika kerajaan atau pihak berkuasa awam telah bertindak ultra vires (melampaui kuasa undang-undangnya), melanggar keadilan semula jadi, atau membuat keputusan yang tidak munasabah, anda boleh memohon kajian semula kehakiman. Walau bagaimanapun, mahkamah membezakan antara keputusan undang-undang awam, yang tertakluk kepada kajian semula kehakiman, dan pertikaian undang-undang persendirian, yang dikejar melalui prosiding sivil biasa. Permohonan untuk kajian semula kehakiman mesti difailkan dalam tempoh tiga bulan dari tarikh keputusan pertama kali disampaikan kepada pemohon, walaupun mahkamah mempunyai budi bicada untuk memanjangkan tempoh ini dalam keadaan luar biasa.

Apakah kedaulatan undang-undang dan bagaimana ia terpakai di Malaysia?

Kedaulatan undang-undang adalah prinsip asas rangka kerja perlembagaan Malaysia. Ia berpegang bahawa semua orang dan institusi, termasuk kerajaan, bertanggungjawab kepada undang-undang yang diisytiharkan secara awam, dikuatkuasakan secara sama rata dan diadili secara bebas. Dalam kes landmark Semenyih Jaya Sdn Bhd v Pentadbir Tanah Daerah Hulu Langat, Mahkamah Persekutuan menegaskan doktrin struktur asas, mengiktiraf bahawa kedaulatan Perlembagaan dan pemisahan kuasa adalah sebahagian daripada susunan undang-undang Malaysia. Kedaulatan undang-undang memastikan tindakan eksekutif mesti berdasarkan kuasa statutori dan tertakluk kepada pengawasan kehakiman.

Apakah doktrin pemisahan kuasa di Malaysia?

Perlembagaan Persekutuan merangkumi pemisahan kuasa antara tiga cabang kerajaan: Eksekutif (Kabinet dan perkhidmatan awam), Legislatif (Parlimen dan Dewan Undangan Negeri), dan Kehakiman (mahkamah). Setiap cabang mempunyai fungsi yang berbeza dan berfungsi sebagai semakan terhadap yang lain. Kehakiman melaksanakan kuasa kehakiman melalui mahkamah yang ditubuhkan di bawah Article 121. Berikutan keputusan Mahkamah Persekutuan dalam Alma Nudo Atenza v Sathiyaseelan, kuasa kehakiman dilaburkan secara eksklusif kepada mahkamah dan tidak boleh diberikan kepada badan lain. Prinsip ini menjaga kemerdekaan kehakiman dan hak untuk mengakses mahkamah.

Bagaimana saya memfailkan cabaran perlembagaan?

Cabaran perlembagaan boleh dikemukakan dalam prosiding sedia ada atau melalui soman asal di bawah Courts of Judicature Act 1964. Apabila peruntukan undang-undang persekutuan atau negeri dikatakan tidak selaras dengan Perlembagaan, mahkamah boleh mengisytiharkannya batal di bawah Article 4(1). Di bawah Article 128, Mahkamah Persekutuan mempunyai bidang kuasa eksklusif untuk menentukan soalan mengenai tafsiran Perlembagaan. Dalam sesetengah kes, sijil dari Mahkamah Persekutuan diperlukan. Cabaran perlembagaan memerlukan persediaan yang teliti, termasuk mengenal pasti hak perlembagaan khusus yang dilanggar, peruntukan atau tindakan yang dipersoalkan, dan remedi yang diminta. Peguam kami mempunyai pengalaman dalam mengemukakan hujah perlembagaan di semua peringkat kehakiman Malaysia.

Apakah undang-undang pentadbiran dan bagaimana ia melindungi rakyat?

Undang-undang pentadbiran mengawal pelaksanaan kuasa oleh pihak berkuasa awam dan memastikan mereka bertindak secara sah, adil dan munasabah. Dua prinsip teras keadilan semula jadi adalah hak untuk didengar (audi alteram partem) dan peraturan terhadap berat sebelah (nemo judex in causa sua). Pembuat keputusan mesti memberi perbicaraan yang adil, membenarkan orang yang terjejas membentangkan kes mereka, dan tidak boleh mempunyai kepentingan peribadi dalam hasil. Kewajaran prosedur juga termasuk tugas untuk memberi sebab untuk keputusan dalam banyak konteks. Apabila prinsip ini dilanggar, orang yang terjejas boleh memohon kajian semula kehakiman untuk membatalkan keputusan.

Apakah remedi yang tersedia dalam prosiding undang-undang awam?

Mahkamah Tinggi boleh memberikan beberapa remedi prerogatifif dan ekuiti dalam kes undang-undang awam. Certiorari membatalkan keputusan yang menyalahi undang-undang dan mengeluarkannya daripada rekod. Mandamus memaksa badan awam melaksanakan tugas yang gagal dilaksanakan. Prohibition menghalang badan daripada bertindak melampaui bidang kuasanya. Quo warranto mencabar hak seseorang untuk memegang jawatan awam. Selain itu, mahkamah boleh membuat pengisytiharan mengenai kedudukan undang-undang dan menganugerahkan injunksi atau ganti rugi jika sesuai. Pilihan remedi bergantung kepada jenis aduan dan hasil yang pemohon ingin capai.

Bolehkah keputusan majlis perbandaran dicabar?

Ya. Keputusan oleh pihak berkuasa tempatan (Majlis Perbandaran atau Majlis Bandaraya) tertakluk kepada kajian semula kehakiman. Asas biasa termasuk kelulusan projek pembangunan secara menyalahi undang-undang yang bertentangan dengan undang-undang perancangan di bawah Town and Country Planning Act 1976, kegagalan mematuhi Street, Drainage and Building Act 1974, atau keputusan yang dibuat melanggar keadilan semula jadi. Penduduk, pemilik harta dan pihak lain yang terjejas mempunyai hak berdiri untuk mencabar keputusan majlis perbandaran yang secara langsung menjejaskan hak atau kepentingan mereka. Had masa tiga bulan untuk kajian semula kehakiman terpakai secara ketat kepada keputusan majlis perbandaran, jadi nasihat guaman segera adalah penting.

Apakah peranan Peguam Negara dalam undang-undang awam?

Peguam Negara, yang dilantik di bawah Article 145 Perlembagaan Persekutuan, berkhidmat sebagai penasihat undang-undang utama kepada Yang di-Pertuan Agong dan Kerajaan. Peguam Negara juga memegang jawatan Pendakwa Raya dan mempunyai budi bicara eksklusif di bawah Article 145(3) untuk memulakan, menjalankan atau menghentikan prosiding jenayah. Dalam undang-undang awam, Jabatan Peguam Negara mewakili kerajaan dalam prosiding perlembagaan dan kajian semula kehakiman. Peranan dwi Peguam Negara telah menjadi subjek perdebatan mengenai kemerdekaan institusi, dan seruan untuk pemisahan fungsi penasihat undang-undang dan pendakwa raya terus dibincangkan dalam wacana undang-undang Malaysia.