Hak Kontrak Pekerjaan di Malaysia: Perkara Yang Majikan Anda Tidak Boleh Lakukan

Kontrak pekerjaan anda adalah asas hubungan kerja anda dengan majikan. Di Malaysia, kontrak pekerjaan ditadbir oleh Employment Act 1955, Industrial Relations Act 1967 dan prinsip undang-undang am. Walaupun majikan berhak menetapkan syarat dan kondisi pekerjaan, terdapat batas undang-undang yang jelas yang tidak boleh dilanggar. Ramai pekerja tanpa sedar bersetuju dengan syarat kontrak yang tidak boleh dikuatkuasakan atau bertentangan dengan undang-undang. Panduan ini menyerlahkan hak-hak utama yang dimiliki pekerja Malaysia di bawah Employment Act dan mengenal pasti syarat serta amalan yang tidak boleh dikenakan oleh majikan secara sah.

Standard Minimum di Bawah Employment Act 1955

Employment Act menetapkan standard minimum yang terpakai kepada semua pekerja di Malaysia, tanpa meng apa yang dinyatakan dalam kontrak mereka. Standard minimum ini tidak boleh dikecualikan melalui kontrak, bermakna sebarang syarat kontrak yang memberikan kurang daripada standard berkanun adalah batal dan tidak boleh dikuatkuasakan. Standard minimum utama termasuk:

• Jam kerja: Jam kerja normal maksimum ialah 8 jam sehari atau 45 jam seminggu. Masa lebih masa mesti dibayar pada kadar 1.5 kali kadar sejam untuk kerja pada hari biasa, 2 kali pada hari rehat dan 3 kali pada hari kelepasan am.
• Hari rehat: Setiap pekerja berhak mendapat satu hari rehat seminggu.
• Cuti tahunan: Minimum 8 hari untuk pekerja dengan 1-2 tahun perkhidmatan, 12 hari untuk 2-5 tahun dan 16 hari untuk melebihi 5 tahun.
• Cuti sakit: Minimum 14 hari setahun (atau 60 hari jika kemasukan ke hospital diperlukan) untuk pekerja dengan kurang daripada 2 tahun perkhidmatan, meningkat mengikut tempoh perkhidmatan.
• Cuti bersalin: 60 hari cuti bersalin bergaji untuk pekerja yang dilindungi oleh Akta.
• Gaji minimum: Majikan mesti membayar sekurang-kurangnya gaji minimum yang ditetapkan oleh Majlis Perundingan Gaji Kebangsaan.

Syarat Kontrak Menyalahi Undang-Undang Yang Perlu Diwaspadai

Syarat-syarat kontrak berikut sama ada batal atau tidak boleh dikuatkuasakan di bawah undang-undang Malaysia:

• Pelepasan bayaran masa lebih masa: Majikan tidak boleh menghendaki anda bersetuju bekerja lebih masa tanpa pampasan tambahan. Sebarang klausa yang berusaha melepaskan hak anda terhadap masa lebih masa adalah tidak boleh dikuatkuasakan.
• Perampasan gaji yang telah diperoleh: Majikan tidak boleh secara sah membuat potongan daripada gaji anda atau menahan gaji yang telah diperoleh sebagai hukuman atau tindakan tatatertib, kecuali seperti yang dibenarkan di bawah Seksyen 24 Employment Act.
• Klausa bukan bersaing tanpa had: Walaupun ikatan sekatan yang munasabah mungkin boleh dikuatkuasakan, klausa bukan bersaing yang terlalu luas atau panjang yang mengekang keupayaan anda untuk mencari rezeki secara tidak munasabah boleh dibatalkan oleh mahkamah.
• Pelepasan hak berkanun: Sebarang klausa yang meminta anda melepaskan hak anda di bawah Employment Act, termasuk hak kepada cuti, masa lebih masa dan faedah penamatan, adalah batal.
• Klausa pampasan yang memindahkan liabiliti majikan: Majikan tidak boleh secara kontrak memindahkan obligations undang-undangnya kepada pekerja, seperti liabiliti untuk kecederaan di tempat kerja di bawah Employees' Social Security Act 1969.

Perkara Yang Majikan Anda Tidak Boleh Lakukan

Undang-undang pekerjaan Malaysia melarang majikan daripada terlibat dalam amalan berikut:

• Menamatkan pekerjaan tanpa notis atau bayaran: Kecuali dalam kes salah laku serius yang mewajarkan penamatan serta-merta, majikan mesti memberikan notis yang wajar atau bayaran ganti notis.
• Mendiskriminasi: Perlembagaan Persekutuan dan perundangan pekerjaan melarang diskriminasi atas dasar agama, kaum, keturunan, tempat kelahiran atau jantina. Employment Act juga memberikan perlindungan khusus terhadap penamatan semasa cuti bersalin.
• Memaksa peletakan jawatan: Memaksa pekerja meletakkan jawatan di bawah ugutan atau paksaan merupakan penamatan konstruktif dan boleh dicabar di Mahkamah Perusahaan.
• Membalas dendam terhadap pelapor: Whistleblower Protection Act 2010 memberikan perlindungan kepada pekerja yang melaporkan salah laku di tempat kerja atau aktiviti haram.
• Menahan sumbangan EPF dan SOCSO: Majikan diwajibkan secara undang-undang untuk membuat sumbangan bulanan kepada Kumpulan Wang Simpanan Pekerja (EPF) dan SOCSO bagi pihak pekerja mereka. Kegagalan berbuat demikian adalah kesalahan jenayah.

Remedi Bagi Pelanggaran Hak Pekerjaan

Jika majikan anda telah melanggar hak pekerjaan anda, remedi berikut tersedia:

• Aduan kepada Jabatan Tenaga Kerja: Anda boleh membuat aduan kepada Jabatan Tenaga Kerja untuk pelanggaran Employment Act, termasuk gaji tidak dibayar, potongan haram dan kegagalan menyediakan faedah berkanun.
• Tuntutan Mahkamah Perusahaan: Untuk penamatan tanpa adil, anda boleh membuat representasi di bawah Seksyen 20 Industrial Relations Act dalam tempoh 60 hari dari tarikh penamatan. Rujuk panduan kami mengenai proses Mahkamah Perusahaan.
• Tindakan mahkamah sivik: Untuk tuntutan pelanggaran kontrak yang tidak dilindungi oleh Employment Act atau Industrial Relations Act, anda boleh memfailkan saman sivik di mahkamah yang bersesuaian.
• Aduan EPF dan SOCSO: Anda boleh melaporkan kegagalan pembayaran sumbangan kepada EPF atau SOCSO secara terus.

Hak Pekerja Percubaan

Pekerja percubaan di Malaysia berhak mendapat perlindungan berkanun yang sama seperti pekerja tetap, termasuk gaji minimum, bayaran masa lebih masa, cuti tahunan dan perlindungan terhadap penamatan tanpa adil. Anggapan bahawa pekerja percubaan boleh ditamatkan tanpa sebab adalah tidak betul. Majikan mesti masih mempunyai sebab yang sah untuk menamatkan pekerja percubaan dan mesti mengikut prosedur yang betul. Jika anda seorang pekerja percubaan yang telah ditamatkan secara tidak adil, anda mempunyai hak yang sama untuk memfailkan representasi Seksyen 20 seperti pekerja tetap.

Bagaimana Messrs S K Song Boleh Membantu

Pasukan undang-undang pekerjaan di Messrs S K Song menasihatkan pekerja mengenai hak kontrak mereka, menyemak kontrak pekerjaan dan mewakili klien dalam aduan Jabatan Tenaga Kerja dan perbicaraan Mahkamah Perusahaan. Kami juga membantu majikan dalam penyediaan kontrak pekerjaan dan polisi yang mematuhi undang-undang. Hubungi pejabat Johor Bahru kami untuk perundingan.